Het is al donker als we onze volgende reisbestemming bereiken. Met de verontrustende geruststelling ‘dit hotel is aardbevingsbestendig’ drukt de receptionist ons de kamersleutel in handen. Welkom in Sindhupalchowk: één van de zwaarst getroffen regio’s van Nepal.

Wakker geschud

Op 25 april 2015, 11:56 lokale tijd, schiet de Indiase aardplaat onder de Euraziatische. Een aardbeving met de kracht van 7,8 op de schaal van Richter doet Nepal op haar grondvesten schudden. De beving en de daaropvolgende naschokken kost aan zo’n 8.000 Nepalezen het leven. De regio Sindhupalchowk wordt specifiek zwaar getroffen, hier vinden 1573 van de 287.798 inwoners de dood en 63.385 van de 66.688 huizen worden verwoest. In een volgepakt kantoortje presenteert de regionale voorzitter van SEBAC de ontnuchterende cijfers. Deze lokale partnerorganisatie van Simavi is in Sindhupalchowk en het nabijgelegen Dholka verantwoordelijk voor de uitvoering van de waterprojecten die Dopper Foundation financiert in Nepal. We ontmoeten de SEBAC medewerkers om van hen te leren wat de impact van Dopper Foundation is in dit gebied. Tot vandaag waren we voor deze kennis afhankelijk van de jaarlijkse rapporten van Simavi, maar we willen nu graag met eigen ogen zien welke problemen worden opgelost en wat er juist beter kan. Dat er “werk aan het water is” in Sindhupalchowk zien we op de volgende slide; van de 1143 drinkwatervoorzieningen zijn er 627 aangetast, bovendien is 72% van de toiletten beschadigd, wat grote gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Met het zogenaamde WASH programma – water, sanitation, hygene – wil SEBAC de regio weer opbouwen. Beter dan ooit tevoren.

Monkey business

Om voldoende draagkracht te creëren, werkt SEBAC in Nepal niet top-down, maar geven ze de kleine gemeenschappen zelf verantwoordelijkheid over het project. Per community wordt een water comité van vrijwilligers samengesteld dat verantwoordelijk is voor de implementatie van de nieuwe water- en sanitatievoorzieningen, daarnaast dienen dorpsbewoners zelf de benodigde lokale materialen te verzamelen en een eigen bijdrage van minimaal 13% te betalen. Voor elk project wordt een contract ondertekend waarin staat hoeveel geld de gemeenschap krijgt en hoe dat wordt uitgegeven. Enigszins gekleurd door wat ik de laatste dagen heb gehoord over corruptie in Nepal, vraag ik de voorzitter hoe SEBAC voorkomt dat het geld voor verkeerde doeleinden wordt gebruikt. BB Tapa legt uit dat ze werken met een systeem van checks and balances; geld wordt direct overgemaakt naar de aankoper van een voorziening – zonder tussenkomst van de overheid – en alles moet worden geregistreerd. ‘’No monkey business’’ vat hij het samen. En bovendien: ‘’God staat boven de mensen, dus vertrouwen we de mensen. Want als God corrupt is, kunnen we helemaal niets meer doen.’’

Ratamata

Nadat we de onmogelijke opgave hebben volbracht om alle medewerkers van SEBAC met ons eigen team, lachend in dezelfde camera, op de foto te krijgen, stappen we in de auto om een bezoek te brengen aan één van de projectgebieden: Ratamata. Het hele dorp is uitgelopen om ons te ontvangen. We worden – tot mijn ongemakkelijkheid – versierd met bloemenslingers en gefêteerd op een Mariakaakje met jus. De democratisch verkozen voorzitter van het lokale water comité grijpt de microfoon en heet ons door de aangesloten versterker welkom. Tenminste, dat vermoed ik, want de enige woorden die ik kan verstaan zijn ‘’Dopper’’, ‘‘donor’’ en ‘’Nederland’’. Als ik de tolk vraag wat hij nog meer zegt, leer ik dat hij de gemeenschap op het hart drukt om verantwoordelijkheid te nemen voor en geduld te hebben met het waterproject. Het dorp heeft inmiddels de eigen bijdrage betaald en het papierwerk en design zijn klaar voor implementatie, maar lokale verkiezingen in Sindhupalchowk lijken voor vertraging te gaan zorgen. Later hoor ik waarom: als het waterproject parallel zou lopen aan de verkiezingen zullen de strijdende partijen het project claimen als hun initiatief.

Bron van (over)leven

Wanneer ik even later in de brandende zon door het dorp loop, valt me op dat het een aaneenschakeling is van dicht op elkaar gebouwde golfplaten hutjes met daartussen een enkel toiletgebouw. Temidden van de geïmproviseerde woningen wordt gebouwd aan een imposant bakstenen huis; het eerste symbool van de wederopbouw. Ik spreek de toekomstige bewoonster Laxmi Tamang (43). Net als alle dorpelingen leeft ze sinds de aardbeving met haar twee zoons, dochter en man in één van de golfplaten hutjes. Ze vertelt me over die ene dag dat de aarde zó hard schudde dat alle huizen in het dorp met de grond gelijk werden gemaakt. De dag waarop 10 dorpelingen overleden en anderen urenlang levend werden begraven onder hun eigen huis. Over de angstige dagen die volgden; mannen sleepten de lijken onder het puin vandaan terwijl de vrouwen hout sprokkelden om de lichamen op te verbranden, families sliepen samen op de open velden, bang voor de naschokken. Alles werd met elkaar gedeeld, maar aan alles was tekort. Het water dat de gemeenschap eerder uit een dichtbijgelegen bron haalde, werd door de trilling van de aarde dusdanig vervuild met modder dat het niet meer te drinken is. Gelukkig stuitten de dorpsbewoners enkele maanden na de aardbeving op een nieuwe waterbron, een stuk verderop. Hier haalt Laxmi – net als alle andere Ratamati – sindsdien haar water. De eerste expeditie vindt plaats om 6.00 uur ‘s ochtends. Na een voettocht van een uur sluit Laxmi elke morgen aan in de rij voor water, die soms ook een uur kan duren. Als alles goed gaat, keert ze rond 8.00 of 9.00 uur terug met de 10 liter water die zij in het mandje op haar hoofd draagt. Maar het komt ook weleens voor dat het water vroegtijdig op is en ze ter onverrichter zake huiswaarts keert. In dat geval is ze wel als eerste aan de beurt in de volgende rij. Want de bewoners van Ratamata lopen minimaal twee keer per dag naar de bron. Om een veilige watervoorziening dichtbij huis te krijgen, heeft Laxmi haar eigen bijdrage meteen betaald. Wanneer ik haar vraag wat het belang is van die watervoorziening voor haar dorp, kijkt ze me indringend aan: ‘’We kunnen best overleven zonder eten, maar water is essentieel om ons bestaan opnieuw op te bouwen. Letterlijk: want voor het bouwen van huizen hebben we ook water nodig.’’ Ze wijst naar de grote watertank die naast haar huis in aanbouw staat.

Scheuren

De diepe scheuren in de aarde aan de rand van het dorp laten tot me doordringen hoe hard Ratamata is getroffen door het natuurgeweld. Wanneer ik terugloop naar het centrale veld pakt Laxmi mijn hand vast. ‘Ik hoop dat jullie ooit genoeg geld zullen verdienen om de hele wereld te helpen zoals jullie mij nu helpen’’, fluistert ze. Ik sla mijn arm om haar kleine lijf. Of het nu de geur is die onder die arm vandaan komt of mijn zweterige handen, Laxmi merkt dat ik niet helemaal gewend ben aan klimmen in deze temperaturen. Als we boven zijn, maakt ze een kommetje met haar handen: of ik wat van haar watervoorraad wil drinken. Hoe graag mijn leren tong ook zou willen, deze uitnodiging sla ik met volle overtuiging af. Zeker nu ik weet wat voor een luxe water is in dit dorp.

 

Daniël maakte weer een puike fotoserie tijdens ons bezoek aan Ratamata. Bekijk ‘m hier!

OVERZICHT

Marieke de Ruiter

Marieke is Copywriter bij Dopper en freelance journalist. Ze werkte eerder voor de NPO en landelijke kranten. Marieke wil verhalen vertellen die gewichtig zijn, maar nooit te zwaar. Daarvoor bedient ze zich van een positieve insteek en - waar mogelijk - humor.

STORYTELLERS

Sef

De stijl van Sef is moeilijk te duiden en dát is precies zijn kracht. Sef schakelt moeiteloos tussen hiphop, pop en R&B. Zijn muziek is soms vermakelijk, dan weer maatschappelijk relevant. Sef is zich steeds meer bewust van de invloed die hij met zijn stem kan uitoefenen en wil die dan ook op eigen wijze verheffen.

Naar Muziek

Sander van Weert

Sander heeft niet alleen scherp oog voor de mensen voor zijn camera, maar ook een groot hart. Hij maakte eerder producties voor Nederlandse NGO’s in onder meer Ghana en Bangladesh. In 2013 reisde Sander al voor Dopper Foundation naar Nepal.

Naar videos

Daniel Maissan

Daniel is een freelance fotograaf en full-time reiziger. Hij is geïnteresseerd in mensen en de machtsstructuren die hen ongelijk maken. Met zijn camera reist Daniel van Colombia naar Malawi, Kampala en India waar hij de situatie nooit veroordeelt maar altijd bevraagt.

Naar Fotografie

Marieke de Ruiter

Marieke is Copywriter bij Dopper en freelance journalist. Ze werkte eerder voor de NPO en landelijke kranten. Marieke wil verhalen vertellen die gewichtig zijn, maar nooit te zwaar. Daarvoor bedient ze zich van een positieve insteek en - waar mogelijk - humor.

Naar Tekst